Bayi tahsilatında havale bildirimi ve saha tahsilatı nasıl birlikte yönetilir?
Havale ve EFT bildirimini, plasiyerin sahada aldığı nakit, çek, senet ve kart tahsilatını tek onay akışında toplamayı, dekontla eşleştirmeyi ve bayiye ödeme durumunu göstermeyi öğrenin.
Bayiden gelen ödemeler farklı yollardan ulaşır. Bayi havale ya da EFT yapar, plasiyer ziyarette nakit, çek ya da senet alır, bazı bayiler kartla öder. Muhasebe ekibi bu ödemelerin bir kısmını banka hareketlerinden, bir kısmını plasiyerin getirdiği evraktan, bir kısmını da bayinin telefonundan öğrenir. Ödemenin hangi bayiye ait olduğu geç anlaşılır, bayinin bakiyesi günlerce yanlış görünür ve aynı ödeme için birkaç kez telefon trafiği yaşanır. Bu yazı bayi tahsilatını kanal kanal ele alır ve havale bildirimi ile saha tahsilatının tek bir onay akışında nasıl birleştirileceğini anlatır.
Bayi tahsilatı hangi kanallardan gelir?
Her tahsilat kanalının kanıtı ve kontrol noktası farklıdır. Akışı kurmadan önce kanallarınızı ve her kanalda hangi bilginin gerektiğini çıkarın.
| Kanal | Gereken bilgi ve belge | Kontrol noktası |
|---|---|---|
| Havale ve EFT | Tutar, ödeme tarihi, ödenen hesap, dekont | Banka hesap hareketi |
| Nakit | Tutar, tahsil eden plasiyer, tarih | Kasaya teslim |
| Çek | Çek numarası, banka ve şube, vade, ciro bilgisi | Çekin teslimi ve portföy kaydı |
| Senet | Senet numarası, vade, varsa kefil | Senedin teslimi |
| Kredi kartı | Tutar, kart sahibi, kartın son dört hanesi | POS cihazının gün sonu ve banka raporu |
Kart numarasını hiçbir zaman tam olarak kayda almayın. Eşleştirme için kart sahibinin adı ve kartın son dört hanesi yeterlidir. İnternet üzerinden kartla ödeme altyapısı (sanal POS) kullanıyorsanız ödeme kaydı bankanın raporundan gelir ve bu kanalı da aynı onay listesinde izleyebilirsiniz.
Havale bildirimi neden gereklidir?
Banka hesabınıza gelen bir havalenin açıklamasında çoğu zaman bayinin cari kodu yazmaz. Gönderen adı bayinin ticari unvanından farklı olabilir, bir bayi başka bir şirketin hesabından ödeme yapabilir. Muhasebe ekibi bu ödemeyi doğru cariye işlemek için bayiyi aramak zorunda kalır.
Havale bildirimi bu boşluğu kapatır. Bayi ödemeyi yaptıktan sonra portalda tutarı, ödeme tarihini, hangi hesabınıza ödediğini ve kısa bir açıklamayı girer, dekontunu ekler. Muhasebe ekibi bildirimi banka hareketiyle karşılaştırır. Bayiden bildirimi ödemeyi yaptığı gün iletmesini isteyin, böylece eşleştirme de aynı gün yapılabilir. Bayinin yanlış hesaba ödeme yapmasını önlemek için banka hesaplarınızı ve IBAN bilgilerinizi portalda kolayca kopyalanabilir biçimde gösterin.
Saha tahsilatı nasıl kayda alınmalıdır?
Plasiyerin ziyarette aldığı ödeme, evrak merkeze ulaşana kadar kayıt dışında kalmamalıdır. Plasiyer tahsilatı aldığı anda kaydetmeli, muhasebe de evrak ya da nakit teslim edildiğinde kaydı onaylamalıdır.
- Tahsilatın türünü, tutarını ve para birimini plasiyer kendisi girsin.
- Çekte numarayı, bankayı, şubeyi, vadeyi ve ciro bilgilerini isteyin.
- Senette numarayı, vadeyi ve varsa kefil bilgisini isteyin.
- Kartla alınan ödemede kart sahibini ve son dört haneyi kaydedin.
- Onaylanmamış kaydın düzeltilmesine ya da silinmesine izin verin, onaylanmış kaydı ise yalnız muhasebe değiştirsin.
Çek ve senedi teslim alırken plasiyerin birkaç noktayı kontrol etmesi, sonradan yaşanacak tahsil sorunlarını azaltır. Tutarın rakamla ve yazıyla aynı yazıldığını, vadenin ve düzenleme yerinin eksiksiz olduğunu ve ciro zincirinin kesintisiz ilerlediğini kontrol edin. Plasiyerin bu kontrolleri yaptığını tahsilat kaydında işaretlemesi, muhasebenin onay işini hızlandırır.
Onay ve eşleştirme nasıl yapılmalıdır?
Bütün tahsilat kayıtlarını, hangi kanaldan gelirse gelsin, tek bir onay listesinde toplayın. Muhasebe ekibi bu listeyi her gün belirli saatlerde işlesin.
- Havale bildirimini banka hesap hareketiyle tutar ve tarih üzerinden eşleştirin.
- Dekont ile banka hareketi uyuşuyorsa bildirimi onaylayın ve ödemeyi cari hesaba işleyin.
- Uyuşmuyorsa bildirimi gerekçesini yazarak reddedin. Gerekçe bayiye görünmelidir.
- Saha tahsilatını evrak ya da nakit merkeze ulaştığında onaylayın.
- Onaylanan kayıtların muhasebe ve stok programınızdaki (ERP) tahsilat kayıtlarıyla aynı gün eşleştiğini kontrol edin.
Günün sonunda tahsilatları kanala ve plasiyere göre özetleyen kısa bir rapor hazırlayın. Onay bekleyen kayıtların sayısı ve en eski bekleyen kaydın tarihi bu raporun en önemli satırlarıdır. Bekleyen kayıtlar birikiyorsa onay işine ayrılan zamanı artırın.
Kısmi ve toplu ödemeler nasıl eşleştirilir?
Bayi tek bir havaleyle birden fazla faturayı kapatabilir ya da bir faturanın yalnız bir kısmını ödeyebilir. Bu ödemelerin hangi faturaya karşılık geldiği belirsiz kalırsa vade dağılımı yanlış görünür ve bayiye gecikme bildirimi yanlışlıkla gider. Havale bildiriminde bayiden ödemenin hangi faturalara ait olduğunu açıklamada yazmasını isteyin. Bayi bir fatura belirtmediğinde uygulanacak kuralı, örneğin ödemenin vadesi en eski faturadan başlayarak kapatılmasını, muhasebe ekibinizle birlikte yazılı hâle getirin. Fazla ödemenin bir sonraki faturaya mı sayılacağını ya da iade mi edileceğini de aynı kuralda belirleyin.
Bayi ödemesinin işlendiğini nereden görür?
Bayi, ödemesinin alınıp alınmadığını sormak için telefon etmek zorunda kalmamalıdır. Bildiriminin durumunu portalda görmeli, onaylanan ödeme de kısa süre içinde cari ekstresine ve bakiyesine yansımalıdır. Reddedilen bildirimde gerekçeyi okuyup eksik belgeyi tamamlayabilmelidir. Bu görünürlük, muhasebe ekibine gelen "ödememi aldınız mı" sorularını azaltır ve bayinin risk durumunun doğru görünmesini sağlar.
Onaylanan ödemenin cari hesaba yansıması zaman alıyorsa bunu bayiye açıkça yazın. Örneğin bildirimlerin her iş günü öğleden önce işlendiğini duyurmak, bayinin beklentisini doğru kurar. Böylece bayi, ödemesinin bakiyesine ne zaman yansıyacağını bilerek yeni siparişini planlar.
Bayim+'ta havale bildirimi ve saha tahsilatı nasıl çalışır?
Bayim+ portalında bayi, havale ve EFT ödemesini havale bildirimi ekranından iletir. Tutarı, ödeme tarihini, ödediği banka hesabını ve açıklamayı girer, dekontu fotoğraf ya da PDF olarak ekler. Bildirimlerinin durumunu ve reddedilenlerin gerekçesini aynı ekranda izler. Banka hesaplarınız ve IBAN'larınız portalın ana sayfasında ve cari ekstre bölümünde kopyalanabilir biçimde görünür. Dekontlar herkese açık bir klasörde tutulmaz ve yalnız yetkili kullanıcılar tarafından açılabilir.
Plasiyer sahada aldığı nakit, çek, senet ve kredi kartı tahsilatını portala kaydeder. Çekte numara, banka, şube, vade ve ciro bilgisi, senette numara, vade ve kefil, kartta ise kart sahibi ile son dört hane girilir. Yönetici tahsilatlar ekranında havale bildirimlerini ve saha kayıtlarını birlikte görür, dekontu açar, kaydı onaylar ya da gerekçe yazarak reddeder. Onaylanmamış saha kaydı silinebilir. Tahsilatla ilgili modüllerin özetini modüller bölümünde bulabilirsiniz.
Nereden başlamalısınız?
- Son üç ayda bayilerden gelen ödemeleri kanallara göre ayırın ve eşleştirmenin en çok hangi kanalda geciktiğini bulun.
- Banka hesaplarınızı ve IBAN'larınızı bayilerin kolayca bulacağı tek bir yerde yayınlayın.
- Havale bildirimi için zorunlu alanları ve dekont şartını belirleyin.
- Plasiyerlerin tahsilatı aldığı gün kaydetmesini kural hâline getirin.
- Muhasebe ekibinin onay listesini hangi saatlerde işleyeceğini belirleyin ve bayilere duyurun.
- Kısmi ve toplu ödemeler için eşleştirme kuralınızı yazın ve ortalama onay süresini her ay ölçün.
Düzenli işlenen tahsilat, bayinin risk durumunu da doğru gösterir. Bu konuyu bayi risk limiti ve açık hesap yazısı ayrıntılı olarak anlatır.